Denemeler

Sokrates, Aristotales’in oğlu Glaukon ve öğrencileri yaşlı Kephalos’un evinde doğruluk ve eğrilik üzerinde tartışmaktadır. Glaukon,   konuşmasına yasanın neden çıktığını anlatarak başlar ve eğriyle doğru arasındaki farkları vurgulayarak devam eder:     ''Sen ne saf adamsın koca Sokrates. Şunu anlamalısın ki, doğru adam her işte doğru olmayan adam karşısında kaybeder. Bir doğruyla bir eğri ortak olsa, bu ortaklığın sonunda zararda olan hep doğrudur. Doğru adam çok, eğri adam az vergi verir. Almaya gelince iş tersinedir, doğru adam az eğri adam çok alır.  Bir eğri ile doğru yönetimin başına geçtiler mi, doğru kendini işe adayacağı için evine bile bakamaz duruma gelir. Doğruluğu onun devlet malından faydalanmasına engeldir. Üstelikte de, doğruluğu nedeniyle akrabalarını kayırmak istemeyeceği için akrabalarının nefretini kazanır.  Kötüyü öğrenmenin en kısa yolu, eğriliğin son noktasına kadar gitmektir. Öyle bir eğrilik düşün ki, onu yapanı mutluluğa ulaştırıyor, y...

Erich Fromm, İnsandaki Yıkıcılığın Kökenleri adlı kapsamlı çalışmasında, Adolf Hitler üzerinden yaptığı derin ruh çözümlemesiyle yalnızca bir diktatörün iç dünyasını değil, aynı zamanda insan doğasının karanlık potansiyellerini de açığa çıkarır. Fromm’un amacı, “Hitler nasıl biriydi?” sorusundan çok daha kritik bir soruya yanıt aramaktır: Hitler gibi biri nasıl mümkün oldu ve Alman Halkı onu neden zamanında fark edemedi? Fromm’a göre en büyük yanılgı, yıkıcı kişilikleri şeytani, kaba, açıkça kötü görünen figürler olarak tahayyül etmektir. Oysa gerçek çok daha sarsıcıdır: Yıkıcı insanlar çoğu zaman nazik, sevecen, aile değerlerine bağlı, hatta hayvanları seven kişiler olarak görünürler. Vatanseverlikten, iyilikten, sevgiden, ahlaktan söz ederler. Kısacası, toplumun güven duyduğu, önemsediği değerleri ustalıkla sahiplenirler. Bu durum, kötülüğün en tehlikeli biçimini oluşturur: Tanınamayan kötülük. Çünkü insanlar, kötülüğün ancak açık ve kaba biçimleriyle karşılaştiklarinda kötü in...