Denemeler

Erich Fromm Özgün adı '' The Fear of Freedom '' olan ve Türkçeye  Özgürlükten Kaçış ya da Özgürlük korkusu(*) olarak çevrilen kitabı ikinci dünya savaşının yeryüzünü cehenneme dönüştürdüğü bir dönemde 1941 yılında yazdı. Kitabın basılmasının üzerinden onlarca yıl geçti ve biz hala ''Neden insanlaşamıyoruz ?'' sorusunun yanıtını arıyoruz. Düşünsel ve siyasi gelişme uzun soluklu bayrak yarışından farksızdır. Dolayısıyla ardımızdan koşmuş yarışmacıların uzattığı bayrağı yani geçmişin edinimlerini veri almadan ortaya koyacağımız her yaklaşım hüsranla sonuçlanmaya yazgılı. Temel sorunumuz düşünürlerce biliminsanlarınca, akademisyenlerce  daha iyi bir yaşam için ortaya konmuş düşüncelerden, teorilerden habersiz oluşumuz. Bu cehalet, belli hedefler adına araçsallaştırılmış siyasi, sosyal, psikolojik söylemleri kolaylıkla benimsememize yol açıyor. Bu bakış açısıyla Erich Fromm'un Özgürlük Korkusu kitabından seçtiğim bazı bölümleri paylaşmak istedim. ...

Erich Fromm, İnsandaki Yıkıcılığın Kökenleri adlı kapsamlı çalışmasında, Adolf Hitler üzerinden yaptığı derin ruh çözümlemesiyle yalnızca bir diktatörün iç dünyasını değil, aynı zamanda insan doğasının karanlık potansiyellerini de açığa çıkarır. Fromm’un amacı, “Hitler nasıl biriydi?” sorusundan çok daha kritik bir soruya yanıt aramaktır: Hitler gibi biri nasıl mümkün oldu ve Alman Halkı onu neden zamanında fark edemedi? Fromm’a göre en büyük yanılgı, yıkıcı kişilikleri şeytani, kaba, açıkça kötü görünen figürler olarak tahayyül etmektir. Oysa gerçek çok daha sarsıcıdır: Yıkıcı insanlar çoğu zaman nazik, sevecen, aile değerlerine bağlı, hatta hayvanları seven kişiler olarak görünürler. Vatanseverlikten, iyilikten, sevgiden, ahlaktan söz ederler. Kısacası, toplumun güven duyduğu, önemsediği değerleri ustalıkla sahiplenirler. Bu durum, kötülüğün en tehlikeli biçimini oluşturur: Tanınamayan kötülük. Çünkü insanlar, kötülüğün ancak açık ve kaba biçimleriyle karşılaştiklarinda kötü in...